28 July 2020om 17:37u
Het gebeurde in de week dat De Stadsbron onder de kop ‘We zijn door het oog van de naald gekropen’ een verslag publiceerde van een zorgwekkend bezoek aan het Meander Medisch Centrum. De week waarin het aantal dodelijke slachtoffers wereldwijd was opgelopen tot boven de 650.000. Waarin Rutte vier etmalen had vergaderd met zijn collega’s van de Europese Unie over een steunpakket van 750 miljard voor gedupeerde landen.
In die week dus mocht de actiegroep Vrij Waanzinnig Amersfoort demonstreren in de Amersfoortse binnenstad. Met megafoons en spandoeken. De protestmars was vooraf goedgekeurd door het gemeentebestuur en vond plaats met politiebescherming. De vrijheid van meningsuiting is namelijk, zo liet het stadsbestuur weten, een ‘grondrecht’.
Wat was de boodschap in de Langestraat en op het Facebookaccount? Er is geen epidemie. Anderhalve meter? Nergens voor nodig. Dat vaccin is onzin en mondkapjes ook. Corona is net zoiets als een griepje. De overheid, ondersteund door de RIVM, ‘zaait louter angst en misleidt’. Evenals de farmaceutische industrie die hier een slaatje uit wil slaan. Op ten minste één van de borden stond ‘VOOR EERLIJKE MEDIA’. Want ook de media zijn schuldig. Een paar weken eerder waren demonstranten naar de burelen van Het Parool, De Volkskrant en Trouw gegaan. Ook trokken ze naar het Mediapark in Hilversum.
Met gebalde vuist naar AD
We kunnen hier lollig over doen. Gaan graven in de achtergronden van de kopstukken van Actiegroep Viruswaanzin, wat de overkoepelende club schijnt te zijn. Voorop in Amersfoort liep de inmiddels vermaarde woordvoerder Willem Engel, eigenaar van een dansstudio in de Rotterdamse wijk Overschie. Op 7 juli eiste deze coronaexpert voor de rechter dat aan alle coronamaatregelen een einde zou worden gemaakt. De rechter zei nee. Engel eiste een andere rechter, want deze was natuurlijk bevooroordeeld. De andere rechter zei ook nee.
Maar misschien zijn zulke vertoningen bij nader inzien niet zo lollig. Misschien maakte het AD daarom niet veel ophef van de demonstranten die zich op maandagochtend 6 juli met gebalde vuist ophielden bij het hoofdkwartier van de krant. Tenminste - dat dachten ze. Ze stonden voor een pand aan de Marten Meesweg waaruit de krant acht jaar terug is vertrokken. Het bericht stond eventjes online en verdween daarna van de AD-site. Wel werden deskundigen geconsulteerd teneinde die wonderlijke virusontkenners te doorgronden. Engel schijnt al wekenlang zeker driemaal daags te worden geïnterviewd. AD Amersfoortse Courant stuurde een verslaggever naar de demonstratie die met een engelengeduld vooral Vrij Waanzinnig Amersfoort aan het woord liet. Tot zover de partijdigheid van de media.
In Amersfoort werd ‘vrijheid’ geëist. De kreet stond op borden en spandoeken en was luid te horen. Het is de vrijheid van gezonde, relatief jonge mensen. Ze willen gaan en staan waar ze willen en zullen die corona wel overleven. Maar ze kunnen kwetsbare ouderen besmetten en de gevolgen daarvan zijn bekend. En wat dan? Het ligt voor de hand dat de virusontkenners ook dan alles zullen ontkennen. Nee, ze hebben geen corona. Ouderen ook niet; die hadden wat anders onder de leden.
‘Fake news’ en ‘alternatieve feiten’
Dat simpelweg ontkennen lijkt te zijn uitgegroeid tot dé tactiek van de 21ste eeuw. Donald Trump spreekt van ‘fake news’ als berichten hem niet van pas komen en ‘alternatieve feiten’ als hij bepaalde informatie wel wil accepteren. Hij is de belangrijkste leider van het Westen, dus zal het niemand verbazen als er overeenkomsten zijn met de virusontkenners. Ook zij spreken feiten tegen, zetten de media onder druk en trekken het oordeel van rechters in twijfel.
Pete Hoekstra, de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, riep dat moslimextremisten Nederlandse politici in de brand steken. Later ontkende hij dit gezegd te hebben. Het was ‘fake news’. Hij sprak op congressen van de anti-islamdenktank onder de naam ‘American Freedom Alliance’. Alweer die ‘vrijheid’. Hoekstra en Trump komen ermee weg. Hoekstra is hier nog steeds ambassadeur. Trump maakt een serieuze kans om op 3 november te worden herkozen.
In mijn Politieke Ruis van 7 april (‘Coronacrisis: Gelegenheid om vreemde gewoontes af te leren’) schreef ik: ,,In Amersfoorts regeert de rede.’’ Daar valt wat op af te dingen en dat gebeurde uiteraard op de sociale media. Maar het geeft weer hoe ver de gemeentelijke politiek is verwijderd van het populisme. PVV en Forum voor Democratie zijn niet vertegenwoordigd in de raad. Denk, een partij die landelijk ook geregeld in opspraak raakt, is dat wel. Maar de Amersfoortse Denk-fractie bestaat uit ijverige jongeren die constructief meedenken en steeds draagvlak zoeken. Toegeven: de BPA roept eens per jaar iets onzinnigs. Maar daarna gaat Hans van Wegen over tot de orde van de dag. De Amersfoortse raad bleef tot dusverre verschoond van virusontkenners.
‘Demonstratie netjes op tijd gemeld’
Die laatste groep heeft op zaterdagmiddag 25 juli dan toch Amersfoort bereikt. Zij het (nog) niet de raadszaal maar wel de straten. De meeste politici hielden zich stil. Misschien besloten ze dat je bepaalde groeperingen niet nóg meer aandacht moet geven. Of dat de virusontkenners kunnen gaan zwelgen in hun slachtofferrol zodra ze in Amersfoort met verboden worden geconfronteerd. Laat ze maar even paraderen, dan hebben we dat ook weer gehad.
GroenLinks liet niettemin van zich horen. Na vragen van raadslid Youssef El-Messaoudi mailde burgemeester Lucas Bolsius dat groepen met minder dan vierhonderd personen vrijelijk mogen demonstreren. Daarbij moet wel anderhalve meter afstand worden gehouden. Op Twitter liet het gemeentebestuur hem weten: ,,Vrijheid van betoging is een grondrecht. Er is geen vergunning voor nodig. De organisatie heeft de demonstratie ruim op tijd gemeld.’’ Ook over de ‘noodzaak om anderhalve meter afstand te bewaren’ zou met de organisatie zijn gesproken.
Ida Bromberg, fractiemedewerker van GroenLinks, leek niet tevreden met deze uitleg. ,,Huh, geen vergunning nodig?? Je mag nog geen toffe straatartiest vijf minuutjes laten optreden zonder vergunning. En de Langestraat is zonder demonstranten eigenlijk al veel te druk op zaterdagen, als je je aan afstandsmaatregelen wilt houden.’’ Het lijkt erop dat deze kwestie een staartje gaat krijgen, wat GroenLinks betreft. Er zijn nog geen officiële politieke vragen ingediend door GroenLinks of andere fracties, maar dat kan met het reces samenhangen.
‘Democratie definitief verloren’
Het credo van Vrij Waanzinnig Amersfoort is te vinden op Facebook. De eerste regels zijn uit het leven gegrepen: ,,Ouderen vereenzamen, mensen durven elkaar niet meer aan te raken, werknemers raken hun baan kwijt, ondernemers gaan failliet.’’ Maar dan. De anderhalve-meter-samenleving is ‘onmenselijk, ongezond’ en ‘in strijd met onze fundamentele vrijheden’. Daar heb je die selectieve ‘vrijheid’ weer. Demonstraties van Viruswaanzin in Den Haag werden verboden ‘en daarmee is in onze ogen de democratie definitief verloren gegaan’. Maar in Amersfoort bestaat nog een restje democratie, zodat mensen hier ‘een vuist [kunnen] maken tegen het huidige regime’.
Interessant is de opbouw van dit betoog: eerst de realiteit (‘werknemers raken hun baan kwijt’), daarna worden ‘fundamentele vrijheden’ aangetast en ten slotte blijkt de democratie te zijn opgeheven.
Om eens een wagenwijd openstaande deur in te trappen: de coronamaatregelen zijn niet leuk. Dit verdriet zal worden bezongen door dichter/muzikant Arjen van der Linden op een miniversie van de Nacht van de Literatuur, als onderdeel van de Flint Festival Sessies op het terras van theater Flint, zaterdag 8 augustus. Hij schreef een lied waarin hij treurt om wat tijdelijk verdween. Het volle buurcafé, drie zoenen geven, met z’n allen juichen bij een voetbalwedstrijd, schouder aan schouder bij een concert. ,,Het lijkt zo lang geleden.’’ Hij besluit met: ,,Nu staan we daar te staan / onhandig met een arm / die elleboog oogt fout / het nieuwe warm is koud, / het nieuwe warm is koud.’’
Zo is het maar net. Het verdriet is reëel en hoeft niemand weg te moffelen. Van der Linden schuift echter niet de schuld in de schoenen van ‘het huidige regime’. Hij roept ook niet op om voorschriften te negeren. Want hij weet dat je daarmee kwetsbare mensen de ic in jaagt en zorgpersoneel overspannen maakt.
Anderen negeren de realiteit en dat lijken er steeds meer te worden. De Facebook-groep Viruswaanzin heeft nu al bijna 45.000 volgers. Het is wachten op de eerste slachtoffers onder de virusontkenners.
bijsluiter
Jeroen de Valk is politiek analist bij De Stadsbron. Voor zijn bijdragen krijgen wij subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.
- Als ex-journalist vind ik dit geen neutrale berichtgeving. Daarnaast was Willem Engel ook niet aanwezig. Graag rectificatie van deze feitelijke onjuistheid.
door Elke van Wageningen om 28-07-20, 19:27
- Wat dat laatste betreft: de genoemde man leek sprekend op Engel. Maar kennelijk was hij het niet.
door Jeroen de Valk om 28-07-20, 20:00
- Oei wat een gekleurd stuk :( De stadsbron is dus ook niet wat het pretendeert.
door Mirjam de Groot om 28-07-20, 20:55
- Heb je het toevallig over Mordechai Krispijn van Viruswaanzin, die er wel was?
Willem Engel is zo eigen dat er ook niemand was die op hem leek.
En verder vind ik dit eerder geschreven als een column en niet als neutrale journalistiek. Maar dit is misschien ook de bedoeling? Zeker mooie schrijfstijl, maar neutraal? Nee.door Elke van Wageningen om 28-07-20, 21:02
- Ik heb nergens zie staan dat De Stadsbron neutraal is of dat pretendeert te zijn, wel kritisch, transparant en open. Geen enkele krant is neutraal.
https://decorrespondent.nl/2736/de-wereld-proberen-te-veranderen-met-journalistiek-mag-dat-ja-dat-mag/3997049760-a2d59c6edoor Tammo ter Hark om 28-07-20, 21:12
- Elke en Mirjam. Het stuk is een column. OPINIE staat er boven!
door Siem Eikelenboom om 28-07-20, 21:17
-
Als het niet de bedoeling was om neutraal te zijn, is het zeker gelukt! Inderdaad is geen enkele krant neutraal, hoewel de journalistiek dit nog steeds pretendeert.
Ik ben ook absoluut voorstander dat iedereen zijn eigen menig (kan en mag) hebben, dat hoort bij een democratie. Dat zouden we ook moeten koesteren en waarderen. Als er nog maar 1 gangbaar geluid is, 1 gangbare mening is dit volgens mij geen goed teken.
... Lees meer...door Elke van Wageningen om 28-07-20, 21:49
-
Beste Jeroen van de Valk.
Er was werkelijk niemand tijdens de demonstrstie aanwezig die ook maar een beetje op Willem Engel leek. Ook heb ik hem zeker niet vooraan naast mij zien lopen.
Mordechai Krispijn van Viruswaanzin was overigens wèl door ons uitgenodigd en aanwezig.
Ik zal mij even voorstellen: Ik ben Bianca Wagt van Vrij Waanzinnig Amersfoort en heb de desbetreffende demonstratie mede georganiseerd.
... Lees meer...door Bianca Wagt om 29-07-20, 00:47
-
Hier zijn nog twee mooie links:
https://www.trouw.nl/religie-filosofie/journalisten-zijn-toegewijd-aan-een-waarheid-die-niet-bestaat~be9d8794
https://decorrespondent.nl/7498/waarom-alle-journalistiek-een-vorm-van-activisme-is-ook-al-bevestigt-het-vaak-juist-de-status-quo/192173740-0fa8e745
Journalisten pretenderen ook meestal niet neutraal te zijn, maar wel aan hoor en wederhoor te doen. Op die manier komen... Lees meer...door Tammo ter Hark om 29-07-20, 05:59
- Een verhaal over wat ze beweegt, waarom ze doen wat ze doen, waar ze bezorgd over zijn en wat ze willen bereiken. Open, respectvol en transparant. Dat is een goed idee voor Jeroen. Ik heb desgevraagd wel een naam van een mede-organisator en Amersfoorter die dat wel wil doen, denk ik. Hij was ook nog eens jarig afgelopen zaterdag en werd door de demonstranten toegezongen. Over waanzin gesproken. Het is nu afwachten waar en wanneer de corona-uitbraak komt in Amersfoort. Domme actie dus.
door Bert Vos om 29-07-20, 07:57
- In een reactie op Bianca Wagt. Nou Jeroen. Hoop dat we een vervolgverhaal krijgen.
door Bert Vos om 30-07-20, 12:45
- Het stuk van Jeroen de Valk is een analyse van een gebeurtenis met politieke implicaties die in Amersfoort plaatsvond. Voor dit soort opiniërende en duidende verhalen hebben wij van De Stadsbron hem ingehuurd. Hij mag vinden wat hij vindt en hoeft niet bij iedere opinie hoor en wederhoor toe te passen.
Overigens heeft De Stadsbron op 18 maart, zeer kort na het uitbreken van de coronacrisis, al een kritisch stuk over de maatregelen geplaatst: een column van Ron Jagers. www.destadsbron.nl/nl/Grimlach_42_Coronagekte
door Arjeh Kalmann om 30-07-20, 19:49
Ik ben ook absoluut voorstander dat iedereen zijn eigen menig (kan en mag) hebben, dat hoort bij een democratie. Dat zouden we ook moeten koesteren en waarderen. Als er nog maar 1 gangbaar geluid is, 1 gangbare mening is dit volgens mij geen goed teken.
Op dit moment zie je in de media dat kritische geluiden, wetenschappers of onderzoeken worden weggelachen, voor idioot of gevaarlijk weggezet, ze worden niet aan het woord gelaten of verwijderd van social media.
En dan denk ik altijd: waarom? Waarom is dit eigenlijk? Waarom gebeurt dit? Is dit democratisch? Is dit open? Is dit respectvol? Is dit journalistiek?
Graag nodig ik daarom Jeroen de Valk uit om met zijn prachtige schrijfstijl de 'Viruswaanzinnigen'in Amersfoort in een nieuw schrijven uit te laten leggen wat hen beweegt, waarom ze doen wat ze doen, waar ze bezorgd over zijn en wat ze willen bereiken. Open, respectvol en transparant. Zou dit mogelijk zijn?