Debatten sprankelen, spetteren en bruisen… maar de sociale woningbouw schiet er niks meer op
Amersfoort kampt met een overspannen woningmarkt. Huren stijgen terwijl inkomens dalen. Voor sociale huurwoningen staat een wachtlijst van negen jaar. In de vrije sector luidt het motto ‘wat de gek ervoor geeft’. Een koophuis kost gemiddeld bijna 360.000 euro. (Het landelijk gemiddelde is drie ton.) In Amsterdam, Den Haag, Eindhoven en meer steden zijn de huurprijzen juist iets gedaald, voor het eerst in lange tijd. Het gevolg van de coronacrisis, waardoor mensen minder hebben om uit te geven.
In Amersfoort trekken de huisbazen en corporaties zich daar niets van aan, zo lijkt het. Ook worden er nog steeds sociale huurwoningen verkocht. Daarmee zijn ze niet meer bereikbaar voor de doorsnee Amersfoorter.
Dit onderwerp staat al járen op de agenda van de gemeenteraad. En al jaren blijft de oppositie mopperen en blijft het college beterschap beloven. Vlak voor het reces kwam de Amersfoortse politiek weer eens bijeen, deze keer in een poging om wethouder Menno Tigelaar ‘input’ te geven voor zijn komende gesprekken met de wooncorporaties. Die gesprekken zouden moeten leiden tot ‘prestatieafspraken’, ofwel een vastgelegd aantal doelstellingen.
Motie van VVD én SP
De motie werd aangenomen. Maar verder was eensgezindheid ver te zoeken. De uitkomst was dat wethouder Menno Tigelaar de aanwezigen dankte voor de geleverde suggesties en toezegde die ‘mee te nemen’ naar zijn gesprekken met de corporaties. Marc Smits (SP) vond dat de wethouder daarbij maar eens flink ‘met de vuist op tafel’ moet gaan slaan. Het is de vraag of Tigelaar dat zal doen. Het is nog meer de vraag, of de raad dat zou willen. Want wat wil de raad eigenlijk?
Wát we zeker weten, is dat er nog niet eerder zo heftig werd vergaderd via de digitale weg. Ben Stoelinga (Amersfoort2014) merkte onlangs op dat wie slechts digitaal aanwezig is, eigenlijk geen volwaardige deelnemer aan een discussie kan zijn. Je praat dan tegen koppies op een laptop en bent er zelf ook een. Maar op deze zevende juli gaven de raadsleden al hun verbale gaven en lichaamstaal ten beste.
‘Eh-eh-eh, um-um-um’
Neem Smits. Met zijn neus bovenop zijn laptop als hij het woord voerde. Na alweer een socialistische donderpreek triomfantelijk achterover leunend. Soms letterlijk met de handen in de haren, die hij er nog nét niet uittrok. Youssef El-Messaoudi (GroenLinks): steeds in beweging, nog net binnen het bereik van zijn schermpje blijvend, soms sprekend met overslaande stem. Rob Smulders (PvdA): het volstrekt tegengestelde dankzij een rustige motoriek en het diepe, weloverwogen timbre van iemand die het allemaal al eens heeft meegemaakt. Wethouder Tigelaar: flegmatiek, onbeweeglijk, door niets uit het veld te slaan.
Youssef El-Messaoudi
Nieuweling Wouter van Schagen (D66), pas sinds eind 2018 buitengewoon fractielid, had het niet makkelijk tussen deze gelouterde sprekers. Er kwam veel ‘eh-eh-eh’ en ‘um-um-um’ uit zijn mond. Op een zeker moment riep Smits op hoge toon dat in het afgelopen jaar wel driehonderd sociale huurwoningen door verkoop, sloop en liberalisatie (het loslaten van de maximale huurprijs) uit het bestand zijn verdwenen. El-Messaoudi wilde niet achterblijven en meldde dat wooncorporatie De Alliantie haar beleid zou baseren op ‘fictieve’ en daarmee ‘utopische’ cijfers.
In de hitte van deze strijd vroeg Van Schagen het woord. Iedereen keek met spanning uit naar zijn betoog. ,,Voor elk verkocht huis zou een corporatie een nieuw huis kunnen bouwen’’, mompelde hij. Was dat vermoeden gebaseerd op fictieve cijfers? Ja, maar die beschouwde hij als ‘eh… prognoses’ die ook serieus mochten worden genomen. ,,Maar ik heb dus, um-um-um, niet willen zeggen dat ik alle verkochte woningen heb geteld.’’
Van sociale huur naar half miljoen
Daar dacht Smulders (PvdA) anders over. Door die verkoop hebben de corporaties wat meer budget om verder te gaan bouwen aan die broodnodige woningen, toch? Dat die huizen aan de Tolliusstraat na een paar keer doorverkopen zo duur zijn geworden, dat is een kwestie van de vrije markt waar de politiek ook niets aan kan doen. Rutger Dijksterhuis (ChristenUnie) wees op het ‘ingewikkelde huishoudboekje’ van de corporaties. Die moeten kapitalen uitgeven aan grondprijzen, bouwkosten en belasting.
Noëlle Sanders (Lijst Sanders) vond het prima als huurders bij een aankoop de voorrang krijgen en zodoende relatief goedkoop uit zijn. Ze wees op het ‘speculatiebeding’, dat kopers verplicht gedurende twee jaar zelf in een huis te gaan wonen. Dit moet voorkomen dat woningen - veelal na een kleine opknapbeurt - voor een fantasiebedrag worden doorverkocht. Maar volgens Smits vertraagt deze maatregel het speculeren alleen maar. Wat hem betreft, gaat die verplichte woontermijn naar tien jaar.
‘D66 verkoopt onzin, dit is b.s.’
De gemoederen raakten verhit. El-Messaoudi riep ‘D66 verkoopt onzin’, naar aanleiding van het standpunt van de fractie over verkoop. Daar bleef het niet bij: ,,Waar haalt de heer Van Schagen die cijfers vandaan? Dit is regelrechte b.s. [bullshit, red].’’ D66, de partij die bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen de meeste Amersfoortse stemmen kreeg, is wel eens beter voor de dag gekomen.
Rob Smulders klaagde dat Smits ‘lelijke woorden’ gebruikte en hem in de rede viel. ,,Laten we in vredesnaam een vruchtbare discussie blijven voeren.’’ Dijksterhuis: ,,We zouden de wethouder input geven, maar we zijn alleen maar bezig met het evangelie volgens Marc Smits.’’
Na de zomer gaat de raad nog eens apart overleggen over doorstroming in de woonmarkt. Sanders denkt daarbij met name aan senioren die na het uitvliegen van de kinderen nog steeds een gezinswoning bezet houden. Appartementen zijn kleiner, vaak duurder en ook al schaars. Misschien is ook hier een huurverlaging op haar plaats.
Theatraal debat
Dit klinkt niet naar ferme standpunten. Die waren eerder wel te horen maar stonden lijnrecht tegenover elkaar. Wat moet je daarmee als wethouder? De raadsleden hebben elkaar eens goed de oren gewassen in een onderhoudend en bijna theatraal debat. Maar de discussie stagneerde al snel. Misschien dacht een enkeling aan de woorden van de Amsterdamse wethouder Jan Schaefer: ,,In gelul kun je niet wonen.’’ Wie weet komen de kemphanen dichter bij elkaar gedurende het debat over doorstroming. Wie weet klauteren ze dan uit hun loopgraven.
Een voetnoot: volgens funda.nl en huispedia.nl staan er geen woningen meer te koop in de Joannes Tolliusstraat. Alles is verkocht, dus ook de voormalige sociale huurwoningen à een half miljoen.
bijsluiter
Jeroen de Valk is politiek analist bij De Stadsbron. Voor zijn bijdragen krijgen wij subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.
- En daarop de schandalige huurverhoging dit jaar bij de Alliantie van 4,1 %. Ook als je op bijstandsniveau zit. Dat betekent voor mij dertig euro meer per maand. Terwijl Portaal maar 2,1 procent rekent. Als dit zo doorgaat wordt wonen voor een heel grote groep te duur.
door Bert Vos om 9-07-20, 13:49
- De leegstand (aantallen en duur) van bedrijfspanden in Amersfoort is zeker bekend bij de gemeente. Wijzig de bestemming. Nu met corona en thuiswerken zal de leegstand nog verder toenemen. Pak daar eens op door. Wat is daar nu op tegen? Natuurlijk lost het niet het gehele probleem op maar, wel een goed gedeelte.
door Joep Schulten om 9-07-20, 17:15
- Ik hoorde vandaag dat het landelijk gemiddelde alweer verhoogd is, naar 335.000. (in de eerste alinea staat 300.000)
door Liesbeth Bos om 9-07-20, 17:31
- Ik heb deze vergadering maar eens teruggekeken. Wat een hoop onzin verkoopt dr politiek. De heer Beekerd had een punt ware het niet dat de VVD uit is op 0% sociale huur. Uiteindelijk vind ik dat Smits en El-Messaoudi met verve en passie de sociale woningbouw verdedigde en met recht het debat domineerde. De PvdA was nergens te bekennen en hebben hun doel uit het oog verloren, wat zullen die Mesaoudi missen. Over D66 wil ik het niet hebben, te slecht voor woorden.
door Jan om 10-07-20, 06:21
